شب يلدا

 

                                           « به نام آرام بخش قلبها »<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 

می رفت - با شکوه تر از شب -

          همراه گیسوان بلندش

                   تا باغ های روشن فردا

                                                  یلدا !

               

یلدا

یلدا واژه ای سریانی است به معنی تولد و منظور از آن تولد خورشید و تجدید حیات مهر می باشد که از آن روز به بعد شدت تابش خورشید افزایش می یابد .

این شب نام های متفاوتی دارد از قبیل چله ، خور روز یا  خرم روز

چله نامیده می شود به این دلیل که آغاز چله بزرگ و افزایش سرماست . چله بزرگ از اول دیماه تا ۱۰ بهمن  و چله کوچک از ۱۰ بهمن تا ۲۰ اسفند ماه است.

خور روز یعنی روز خورشید

و خرم روز نامیده می شود به دلییل جشنی که آنروز به مناسبت همنام شدن این روز با روز اول دیماه برگزار می شود ( دی به معنای آفریگار است )

 

سابقه شب یلدا

شب یلدا اول زمستان و طولانی ترین شب سال ، شب زایش خورشید شکست ناپذیر و جشن تولد مهر می باشد. در قرون گذشته که پایه زندگی مردم بر اساس کشاورزی و چوپانی قرار داشت ، آنان در اثر گذشت زمان با گردش خورشید ، تغییر فصول  ، بلندی و کوتاهی روز و شب ، جهت حرکت و قرار ستارگان آشنایی یافته بودند و فعالیت هایشان را با آنها تنظیم می کردند . در باور ایشان روشنی روز و تابش خورشید از نشانه های ایزدی و نیک بود . در مقابل تاریکی ، شب و سرما را از نشانه های اهریمنی می پنداشتند .کم کم این اعتقاد بر ایشان پیدا شد که نور وتاریکی ، روشنی و ظلمت در یک نبرد و کشمکش همیشگی به سر می برند.

فردای آن شب که به دلیل طولانی شدن تاریکی ، نحس و بد یمن شمرده می شد ، با طلوع خورشید روزها طولانی تر شده و تابش نور ایزدی فزونی می یافت .

 

 

یلدا و اروپا

هنگامی که آئین مهر از ایران در تمام جهان متمدن کهن منتشر شد ، در روم و بسیاری از کشور های اروپایی روز 21 دسامبر را به عنوان روز تولد مهر یا میترای شکست ناپذیر جشن می گرفتند .

از منابعی که در دست است می دانیم که پیران و پاکان با لباس نو به بالای تپه ای رفته و طی مراسمی از پروردگار آسمان می خواستند که رهبر بزرگ را برای رستگاری میان آدمیان گسیل دارد و باور داشتند که نشانه زایش آن ناجی ، ستاره ای است که بالای کوهی – به نام فیروزی – که دارای درخت بسیار زیبایی بوده است پدیدار خواهد شد و موبد بزرگ برای این مناسبت دعایی می خوانده که قسمتی از آن هنوز در کتاب بهمن یشت بر جای مانده و آن دعا این است :

آن شب که سرورم آید 

                                   نشانه ای از ملک آید

که ستاره از آسمان ببارد

                                هم آنگونه که رهبرم آید

                ستاره اش نشان نماید

به طور کلی دعا برای آمدن منجی و سپاسگزاری از رحمت و بخشش خداوند و نیایش کردن از مرسومات و اعتقادات آن شب بوده است .

اما در سده چهارم میلادی بر اثر اشتباهی که در کبیسه رخ داد روز تولد مهردر تاریخ 25 دسامبر واقع شد

و همان هنگام بود که دین مسیحیت رواج پیدا کرد و متولیان کلیسا نتوانستند آیین مهر را براندازند ، از همین رو ، روز 25 دسامبر را روز تولد عیسای مسیح اعلام نمودند . از این روست که تا امروز بابانوئل با لباس و کلاه موبدان ظاهر می شود و درخت سرو و ستاره بالای آن هم یادگار و نشان آئین مهر است و تمام مسیحیان شب تولد مسیح را جشن گرفته و تا بامداد ، بیدار مانده و به خوردن ونوشیدن و شادی می گذرانند و در واقع همان مراسم و مناسک آئین مهر را به جای می آورند .

آغاز سال میلادی در جهان مسیحیت که تحت نفوذ آئین میترایی بود ، هنوز هم با آغاز زمستان همراه می شود

در ایران قدیم نیز شروع سال در آغاز زمستان قرار داشت که با مرور زمان اعتدال ربیعی _روز اول بهار)

را جایگزین انقلاب شتوی (روز اول دیماه ) کردند .

 

سفره شب یلدا

در شب یلدا مردم جهت رفع بد یمنی حاصل ازتاریکی طولانی مدت این شب و انتظار پیروزی نور بر تاریکی ، بر گرد سفره ویژه ای به نام «میزد » می نشستند و آتش می افروختند واز ایزد ، روشنایی و برکت می طلبیدند تا زمستان را به خوشی  سر کنند . این سفره به مناسبت غلبه خورشید بر تیرگی اهریمن دیرپای یلدا ، گسترده می شد که جنبه مذهبی داشته است .در آن سفره از میوه های تازه و خشک (هندوانه ، انار ، فندق ، پسته و ...) یا به اصطلاح زرتشتیان « لرک » استفاده می شد.

« دَ ذ وَ» در اوستا به معنای آفریدگار و خداوند آمده است و در پهلوی به « ددوی» تغییر شکل یافته و همین کلمه «دی» در فارسی امروزی می باشد .

به قول ابو ریحان بیرونی این روز را «خور» روز می نامیدند و به روز اول دی ماه خرم روز می گفتند .

 

 

دوستان گرامی !

سلام ، آنچه ملاحظه کردید تنها گوشه هایی از سرنوشت زیبای « یلدا» بود ، که علاقه به سرزمین رویایی ، پاک ، متمدن و جاودانه مان «ایران» موجب نگارش آن شد .امیدوارم این علاقه در همگی شما عزیزان به گونه ای باشد که مشتاق باشید از طریق دیگر سایت ها درباره یلدا بیشتر بدانید تا آئین ها ی جالب و باستانی ما زنده بمانند مثلا در سایت فرهنگسرا  می توانید مطالب کاملتری پیدا کنید .

 

امیدوارم شب یلدا به همه شما خوش بگذرد . . . فال حافظ فراموش نشود !!!!!

 

 

رمز پرواز : خلوت دل نیست جای صحبت اضداد         دیو چو بیرون رود فرشته در آید

              صحبت حکام  ظلمت شب یلداست         نور ز خورشید جوی بو که برآید

                                                                                             لسان غیب

/ 5 نظر / 8 بازدید
noushin

آوای زندگی ام به گوش زندگی ات نتواند رسيد، ولی بيا با هم سخن گوييم،باشذ که هراس تنهايی را احساس نکنيم...!قشنگ می نويسی...خوشحال ميشم به منم سر بزنی

نيلوفران آبي عاشف

سلام خوبی عشق يعني تا ابد آبي شدن عشق يعني لحظه اي باراني و لحظه اي شفاف و مهتابي شدن عشق يعني لذت يك آرزو عشق يعني يك بلاي ماندگار عشق يعني هديه اي از آسمان عشق يعني يك صفاي سازگار زیبا بود و عالی موفق باشی خوشحال میشم به من هم سری بزنی منم به روزم

نيلوفران آبي عاشف

راستی جايی ديدم کد لوگو می خواستی اينم کد برا توضيح بيشتر خواستی اييم ايدی منnakhle_daria

آينا

سلام مهربانم . ممنون از لطفت !

حسين

توضيحات جالبيه. معلومه روحيه تحقيق داری ها.